U bevindt zich op: Home Over PSIE Het draaiboek Voorgeschiedenis

Voorgeschiedenis

Sinds de jaren '50 bestaat in Nederland een screeningsprogramma voor zwangere vrouwen. U leest hier over de ontwikkeling van dit screeningsprogramma tot het huidige bevolkingsonderzoek PSIE.

 

Sinds de jaren '50 bestaat in Nederland een screeningsprogramma voor zwangere vrouwen. Aanvankelijk bestond de screening alleen uit het bepalen van de ABO-bloedgroep en het opsporen van syfilisinfecties. In 1967 is hieraan toegevoegd de bepaling van de aan- of afwezigheid van het RhD-antigeen, in 1989 de screening op hepatitis B-dragerschap, in 1998 het aantonen van irregulaire erytrocyten antistoffen (IEA) en in 2004 het aantonen van antistoffen tegen HIV.

Tot 1998 werd het screeningsprogramma uitgevoerd door de streeklaboratoria, onder een contract met het RIVM. Daarna werd het programma Pre- en Postnatale Screeningen (PPS) onder aansturing van CVZ vrijgegeven voor uitvoering door elk medisch (microbiologisch of klinisch chemisch) laboratorium.

Eerste versie van het draaiboek: CVZ

De eerste versie van dit draaiboek was een vervolg op het IGZ-bulletin Bloedonderzoek in de zwangerschap uit 1998, waarin de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) en de Ziekenfondsraad de PPS beschreven. Sinds 1998 zijn er een aantal veranderingen opgetreden. Zo is bijvoorbeeld per 1 januari 2004 de hiv-test toegevoegd aan het bevolkingsonderzoek en is er een nieuwe voorlichtingsbrochure ontwikkeld. Er was behoefte deze veranderingen op te nemen in een nieuw te ontwikkelen draaiboek.
Het draaiboek PSIE is destijds geschreven op advies van de deskundigencommissie Pre- en Postnatale Screening, de adviescommissie van het RIVM voor dit bevolkingsonderzoek.

De eerste versie van het draaiboek werd ontwikkeld in de periode 2004 - 2005. In die periode was het CVZ verantwoordelijk voor de ontwikkeling van dit draaiboek. Het CVZ heeft zich destijds laten ondersteunen door een werkgroep Draaiboek PPS met deskundigen uit het veld. De werkgroep had als taak een draaiboek te ontwikkelen dat inhoudelijk juist en consistent was, draagvlak zou krijgen bij de beroepsgroepen en daadwerkelijk toepasbaar was.

Draaiboek versie 2.0, 2008

Per 1 januari 2006 is de verantwoordelijkheid voor de regie van de Prenatale Screening Infectieziekten en Erytrocytenimmunisatie overgedragen aan het Centrum voor Bevolkingsonderzoek van het RIVM. Daartoe behoort ook de verantwoordelijkheid voor en de inzet van het draaiboek.

In 2008 is het draaiboek geactualiseerd en herzien (versie 2.0):

  • Integratie van het draaiboek PSIE met andere draaiboeken waarin (een deel van) de PSIE staat beschreven. Dit zijn het in 2005 in opdracht van RIVM/CIb door TNO ontwikkelde draaiboek 'Hepatitis B-immunisatie bij zuigelingen van hepatitis B-draagsters' en het draaiboek 'Pre- en postnatale screening PPS', uitgegeven in juni 2004 door de LVE, dat gebruikt werd door de voormalige entadministraties, thans RIVM-DVP. Dit laatste draaiboek is officieel niet meer in gebruik. De voormalige entadministraties en de LVE zijn per 1 januari 2008 onderdeel geworden van het RIVM,Centrum Infectieziektebestrijding (CIb).
  • Wijzigingen in het bevolkingsonderzoek naar aanleiding van besluit van het ministerie van VWS (vervallen beperkende voorwaarde voor toediening anti-RhD-Ig in de 30e week van de zwangerschap aan RhD-negatieve zwangeren).
  • Opnemen van de wijzigingen zoals geformuleerd in de 'minimale gegevensset PSIE' (van der Ploeg, 2008).

Draaiboek versie 3.0, 2011

In 2000 heeft de toenmalige minister van VWS de Gezondheidsraad verzocht om een advies over het bevolkingsonderzoek PSIE. De adviesvraag richtte zich op de preventie van zwangerschapsimmunisatie door rode bloedcellen. De Gezondheidsraad heeft in 2009 in haar advies 'Zwangerschapsimmunisatie door rode bloedcellen' voorgesteld het bevolkingsonderzoek PSIE op een aantal punten aan te passen. De Minister heeft op 30 juni 2010 besloten dit advies over te nemen. Per 1 juli 2011 is het bevolkingsonderzoek PSIE gewijzigd. Dit leidde tot de volgende wijzigingen in het draaiboek (versie 3.0, 2011):

  • Invoering foetale RhD-typering in week 27 (zwangerschapsduur) gevolgd door selectieve antenatale toediening anti-RhD-Ig in week 30 (zwangerschapsduur) aan RhD-negatieve moeders die zwanger zijn van een RhD-positief kind.
  • Toevoeging van de bepaling Rhc-antigeen aan het eerste bloedonderzoek en screening van Rhc-negatieve zwangeren op laat gevormde IEA in week 27 (zwangerschapsduur).

Draaiboek versie 4.0, 2014

Eind 2012 besloot de minister van VWS dat de routinematige navelstrengbloedbepaling per 1 januari 2013 kon vervallen. De daarmee gepaard gaande wijzigingen in de uitvoering van het bevolkingsonderzoek PSIE zijn verwerkt in dit draaiboek (versie 4.0).

Wegens het vervallen van het draaiboek 'Hepatitis B-immunisatie bij zuigelingen van hepatitis B-draagsters' (uitgegeven door RIVM/CIb, 2008) is de relevante informatie voor kinderen van een HBsAg-positieve moeder ook toegevoegd aan dit draaiboek. De vaccinatie tegen hepatitis B is opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) voor alle kinderen geboren op of na 1 augustus 2011. De vaccinatie maakt onderdeel uit van het combinatievaccin DKTP-Hib-HepB. Voor meer informatie zie de "Richtlijn Rijksvaccinatieprogramma 2012" en de "Uitvoeringsregels RVP 2012". De minister besloot hiertoe na een advies van de Gezondheidsraad. (Gezondheidsraad, Algemene vaccinatie tegen hepatitis B herbeoordeeld. Den Haag, 2009; publicatienummer 2009/03).

Draaiboek versie 5.0, 2016

In deze herziene versie (5.0) zijn met name tekstuele aanpassingen gedaan. Zo is de tekst over de meldingsplicht hepatitis B-virusinfectie en de te trekken conclusie na syfilis-diagnostiek aangescherpt. Ook is informatie toegevoegd over het uitgebrachte Beleidskader Pre- en Neonatale Screeningen. Verder zijn linken toegevoegd naar de nieuwe checklist “Toestemming en registratie bij de pre- en neonatale screeningen” en zijn web- en contactadressen geüpdatet.

Zoeken:

Service