Bij het bevolkingsonderzoek PSIEBevolkingsonderzoek Prenatale Screening Infectieziekten en Erytrocytenimmunisatie wordt bloed afgenomen. Wat gebeurt er na het laboratoriumonderzoek met dit lichaamsmateriaal?

In afwachting van een algemene wettelijke regeling over (nader) gebruik van lichaamsmateriaal (Wet Zeggenschap Lichaamsmateriaal) dient er voor de bevolkingsonderzoeken helder beleid te worden vastgesteld ten aanzien van bewaren en gebruiken van lichaamsmateriaal afgenomen in het kader van de bevolkingsonderzoeken voor doeleinden die binnen de screening vallen (primaire diagnostiek en vervolgonderzoek, interne kwaliteitscontrole en -verbetering, onderwijs en training) en andere doeleinden (nader gebruik, waaronder gebruik voor wetenschappelijk onderzoek). Voor het vaststellen van beleid ten aanzien van bewaren en gebruiken van lichaamsmateriaal voor de verschillende bevolkingsonderzoeken, dient hierbij onderscheid gemaakt te worden tussen het primaire doel - de screening – en andere doeleinden (nader gebruik). Ten aanzien van het nader gebruik van lichaamsmateriaal gelden momenteel voor anoniem lichaamsmateriaal (geen bezwaarregeling) andere regels dan voor herleidbaar lichaamsmateriaal (toestemmingsvereiste).

In opdracht van het CvBCentrum voor Bevolkingsonderzoek zijn de juridische voorwaarden beschreven voor het bewaren en gebruiken van lichaamsmateriaal dat in het kader van bevolkingsonderzoek is afgenomen. In 2012/2013 heeft het CvB een advies uitgebracht aan VWSMinisterie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over het omgaan met lichaamsmateriaal in de screenings-programma's. In afwachting van het besluit van VWS zal de bestaande procedure daarop moeten worden aangepast. 

In afstemming met partijen zijn door RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu-CvB de termijnen voor het bewaren van lichaamsmateriaal verzameld in het kader van het bevolkingsonderzoek PSIE ten behoeve van primaire diagnostiek en kwaliteitsborging als volgt vastgesteld: 
• Klinische chemie: voor kwaliteitsborging t.b.v. BVO PSIE wordt het materiaal herleidbaar ±7 dagen bewaard. 
• Medische microbiologie: voor kwaliteitsborging t.b.v. BVO en vervolgtesten bij positieve testuitslagen wordt het materiaal herleidbaar tot maximaal 6 maanden na de partus bewaard. Een gedeelte van het materiaal wordt van een code voorzien en gebruikt als kwaliteitscontrole tijdens het proces. 
SanquinVoorheen CLB (Centraal Laboratorium van de Bloedtransfusiedienst van het Nederlandse Rode Kruis) te Amsterdam, één van de twee centrale laboratoria op het gebied van erytrocytenimmunisatie. (27e week): voor kwaliteitsborging t.b.v. BVO en vervolgtesten bij positieve testuitslagen wordt het materiaal herleidbaar tot maximaal 6 maanden na de partus bewaard. Een gedeelte van het materiaal wordt van een code voorzien en gebruikt als kwaliteitscontrole tijdens het proces. 

In de contracten met de laboratoria die werkzaamheden uitvoeren ten behoeve van het bevolkings-onderzoek PSIE is vastgelegd dat zij dienen te beschikken over een bezwaarprocedure voor het gebruik van lichaamsmateriaal voor wetenschappelijk onderzoek en zij dienen deze procedure kenbaar te maken aan de zwangere.

Meer informatie - waaronder een folder voor publiek – is te vinden op:

www.federa.org/patientenfolder-resterend-lichaamsmateriaal

www.nvkc.nl/achtergrondinformatie/wetenschappelijk-onderzoek