Nadat de zwangere is voorgelicht, zorgt de verloskundig zorgverlener voor bloedafname. Het laboratorium screent op hepatitis B, hivHumaan immunodeficientie virus , syfilis (lues), en bepaalt de aan- of afwezigheid van het Rhesus(D)-en Rhesus (c)-antigeen (respectievelijk RhD en Rhc), irregulaire erytrocyten antistoffen (IEAIrregulaire erytrocytenantistoffen ) en de ABO-bloedgroep.

Stappenplan


Eerste consult

 

actie VKZVerloskundig Zorgverlener

.

Planning

  • Plan eerste consult vóór een zwangerschapsduur van 13 weken (<13+0).
  • Te late bloedafname vertraagt tijdig gevolg geven aan afwijkende uitslagen.

..

Voorlichting en instructie zwangere

  • Overhandig folder 'Zwanger!'
  • Bespreek: 
    - reden bloedonderzoek; 
    - inhoud screening: hepatitis B, hivHumaan immunodeficientie virus , syfilis, ABO-bloedgroep, aanwezigheid van RhD- en Rhc-antigeen, en IEAIrregulaire erytrocytenantistoffen
    - registratie van gegevens in PraeventisLandelijk elektronisch informatiesysteem dat door RIVM-DVP (voorheen RIVM-RCP/IOD) in 2005 in gebruik is genomen voor de registratie van gegevens van PSIE, NHS en&nbsp;RVPRijksvaccinatieprogramma. Praemis is het bijbehorende management informatie systeem. bij deelname bloedonderzoek. Verwijs naar folder Zwanger! voor meer informatie. 
  • De VKZ overtuigt zich er van dat de informatie goed is begrepen.

    Hier leest u meer over de juridische achtergronden van het geven van informatie, het krijgen van toestemming en de registratie van gegevens. 

...

Bloedafname en aanvraagformulier

  • Draag zorg voor bloedafname. Zie ook Bloed verzenden met PostNL. 
  • Vermeld op aanvraagformulier: 
    - meisjesnaam, adres van zwangere; 
    - BSNBurger Service Nummer van zwangere; 
    - à terme datum; 
    - naam, code en directe telefoonnummer aanvragend VKZ.

RIVMRijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu-DVPDienst Vaccinvoorziening &amp; Preventieprogramma’s rappelleert:

  • op à terme datum: bij RhD-neg, Rhc-neg en HBsAgHepatitis B surface-antigeen: marker besmettelijkheid -pos.

....

Registratie voor RIVM-DVP

Als zwangere bekend is met dragerschap HBsAg of hiv-infectie:

RIVM-DVP rappelleert op bekend dragerschap HBsAg en hiv-infectie.

 

Bij weigering deelname PSIE

 

actie VKZ

.

Indien zwangere geen toestemming geeft voor een of meerdere onderdelen van de screening:

  • vraag naar waarom: misverstand?
  • noteer motivatie in dossier.

..
 

Registratie bij weigering

Gebruik het informatieformulier RIVM-DVP voor het doorgeven van weigering van:

  • alle onderdelen PSIEBevolkingsonderzoek Prenatale Screening Infectieziekten en Erytrocytenimmunisatie -programma (ook de weigering van vervolgacties bij een afwijkende uitslag van het eerste bloedonderzoek). 

    Geef 'weigering deelname' en meisjesnaam, BSN, postcode en geboortedatum (mits dit niet wordt geweigerd) binnen 1 week door aan RIVM-DVP;
  • onderdeel PSIE-programma (bijv. hiv-screening). Vermeld op labaanvraagformulier voor betreffende onderdeel 'geweigerd'; 
     
  • opname persoongsgegevens in registratie. Vermeld op labaanvraagformulier 'weigering registratie'. Meld dit ook via het 'informatieformulier RIVM-DVP'. RIVM-DVP vervangt (na afronding van de screening en alle eventuele vervolgacties) de NAW-gegevensNaam – adres – woonplaats – gegevens door 'weigering registratie'en de geboortedatum door 1-1-geboortejaar. 

 

Bericht van het laboratorium

 

actie VKZ

 

Beoordeel uitslag op volledigheid en afwijkingen. Telefonische uitslag is voorlopig, de schriftelijke is definitief.

Geen afwijkende uitslagen:

  • bewaar uitslagen in dossier zwangere.

Afwijkende uitslag(en):

 

Voor advies en informatie kan een beroep worden gedaan op: 
- de arts-microbioloog, klinisch chemicus of laboratorium-arts van het laboratorium, of 
- de medisch adviseur van het RIVM-DVP.

Opmerkingen bij eerste bloedonderzoek

Belang bloedafname vóór week 13 (zwangerschapsduur <13+0)

Behandeling van zwangeren met syfilis en hivHumaan immunodeficientie virus dient in sommige gevallen in het eerste trimester te starten om onherstelbare schade bij het kind te voorkomen.

Late screening

Indien zwangere zich pas (veel) later in de zwangerschap meldt, screening alsnog uitvoeren. Indien de zwangere zich durante partu meldt, zonder voorafgaande controles, de bepalingen met spoed laten uitvoeren.

Miskraam – zwanger – weer testen?

Het bloedonderzoek PSIEBevolkingsonderzoek Prenatale Screening Infectieziekten en Erytrocytenimmunisatie moet aan het begin van elke zwangerschap worden aangevraagd, ook als de vorige zwangerschap recent is beëindigd. Bij een miskraam bestaat de mogelijkheid dat een vrouw geïmmuniseerd raakt door de erytrocyten van het kind. De door de vrouw gemaakte antistoffen (irregulaire erytrocytenantistoffen, IEAIrregulaire erytrocytenantistoffen ) kunnen problemen opleveren bij een volgende zwangerschap.

Andere bloedonderzoeken

Vrouwen krijgen vroeg in de zwangerschap verschillende bloedonderzoeken aangeboden. De NIPT en combinatietest voor de screening op down-, edwards- en patausyndroom, ook wel 'eerste trimester screening' genoemd, worden vanaf 11 weken zwangerschapsduur (11+0, NIPT) en tussen de 9e en 14e week (9+0 tot 14+1, combinatietest) aangeboden. We beperken ons hier tot het bloedonderzoek in het kader van de PSIE.